چگونه تاریخِ ناخوانده را بخوانیم؟

برای نوشتن از تاریخْ هزار و یک راه وجود دارد؛ بعضی‌ها سراغِ تاریخ سیاسی می‌روند و برخی دیگر سر از پیچ و خم‌های تاریخ اجتماعی درمی‌آورند. عده‌ای تاریخ‌نویسی‌های دیگران را رد می‌کنند و باقی از تاریخ‌های خشک و رسمیْ داستان‌های جذاب و گیرا می‌سازند. حالا نویسنده‌ای پیدا شده است که همهٔ این‌ راه‌های ظاهراً جدا از هم را به یکدیگر رسانده است و از آن مجموعه‌ای ساخته به نام «فصل‌های ناگفته تاریخ»

راه و رسم نویسندهٔ انگلیسی این مجموعه، یعنی جایلز میلتون، توجه وسواس‌گونه به جزئیات است. او دقیقاً آن جایی قلم را به‌دست می‌گیرد که باقی تاریخ‌نویسان قلم را زمین می‌گذارند و به خودشان استراحت می‌دهند. او از لابه‌لای آشغال‌های هیتلر پی به بیمارهای شدیدش می‌برد و از تحلیل عکسی خاک‌گرفته در آرشیو اسناد ملی لندن می‌فهمد که چرچیل به حمله شیمایی هول‌انگیری فرمان داده بود.

زبان شوخ و سرخوش نویسنده از عناوین کتاب‌هایش هم مشخص است. دو کتاب این مجموعه به نام‌های «وقتی هیتلر کوکائین می‌زد و مغز لنین جابه‌جا می‌شد» و «وقتی چرچیل گوسفندان را قربانی می‌کرد و استالین به یک بانک دستبرد می‌زد» به فارسی ترجمه شده است. هر کدام از این کتاب‌ها به دو بخش تقسیم شده‌اند و با عناوین «کتاب اول» و «کتاب دوم» از هم جدا شدند. این دو قسمت کتاب نیز باز به ۹ بخش تقسیم شده‌اند که هر کدام شامل سه نوشتهٔ کوتاه سه صفحه‌ای می‌شود.

این نوشته‌ها علیرغم زبان ساده و سرراستش روایتگر مهم‌ترین بخش‌های تاریخ معاصر است و اغلب آن‌ها پیشینه‌ای مفصل از رازها و مجادلات را بر شانه خودشان حمل می‌کنند:

خواندن مجموعهٔ «فصل‌های ناگفته تاریخ» شبیه تجربهٔ چای خوردن و گپ زدن با دوستی خوش‌صبحت است. شاید همه اطلاعات رد و بدل شده در چنین نشستی دقیق و بی‌عیب و ایراد نباشد اما همچنان به شب‌زنده‌داریش می‌ارزد.

فصل‌های کوتاه و متن خوش‌خوان و ساده و البته کاغذ بالکی این دو کتاب باعث شده است تا انتخابی خوبی باشد برای آن‌هایی که در وسایل حمل و نقل عمومی کتاب می‌خوانند. اگر شما هم از آن‌هایی هستید که می‌دانند هر نویسنده جایی و هر کتاب مکانی دارد، می‌توانید این کتاب را همراه سفرهای شهری خودتان کنید یا آن را در آخرین لحظات هوشیاری قبل از خواب بخوانید.