سامانه وبلاگ کتاب ادز

جهان در سالی که به انتهای آن نزدیک می‌شویم آبستن حوادث گوناگونی بود. از ویروس کرونا که همچنان حضور مرگبار خود را در سرتاسر جهان به رخ می‌کشد تا قتل فجیع جورج فلوید شهروند سیاهپوست آمریکایی بر اثر خشونت پلیس که به اعتراضات گسترده مردمی در این کشور انجامید و انتخابات جنجالی ریاست جمهوری آمریکا که به شکست دونالد ترامپ و پیروزی جو بایدن منجر گردید. دنیای سیاست، اقتصاد، فرهنگ و هنر با چالش‌های زیادی در این سال مواجه بود و این چالش‌ها به دنیای کتاب و کتابخوانی نیز منتقل گردید و بر دغدغه‌های انسان‌های اهل فکر و اندیشمند و نوع کتاب‌هایی که برای مطالعه انتخاب می‌کردند نیز تاثیر غیرقابل‌انکاری گذاشت. با نگاهی به کتاب‌های پیش‌رو که فروش قابل‌توجهی در جهان داشتند می‌توان انعکاس این دغدغه‌ها و دل‌مشغولی‌ها را تا حد زیادی مشاهده نمود.

1- اتاق حوادث/اتاقی که در آن اتفاق افتاد (The Room Where It Happened):

یکی از جنجالی‌ترین کتاب‌هایی که در سال 2020 در آمریکا منتشر گردید و در مدت کمی به چاپ‌های متعدد رسید اثر دیپلمات مشهور آمریکایی و مشاور سابق دونالد ترامپ، جان بولتون (John Bolton) بود که در ایران نیز با استقبال گسترده‌ای مواجه گردید. اتاق حوادث در ایران توسط انتشارات سخن، امیرکبیر، ثالث و نگاه با ترجمه‌های مختلف به طبع رسید و توانست در صدر پرفروش‌ترین آثار قرار گیرد. کتاب خاطرات جان بولتون در هفته اول فروش در آمریکا توانست به رکورد 780 هزار نسخه برسد و در صدر لیست پرفروش‌ترین کتاب‌های نیویورک‌تایمز و فروشگاه آنلاین آمازون قرار گیرد. نویسنده در این اثر به جزئیات فعالیت‌های 18 ماهه‌اش در کسوت مشاور امیت ملی دونالد ترامپ پرداخته و دست به افشاگری‌های جالب توجهی از این رئیس‌جمهوری جنجالی ایالات متحده آمریکا زده است. تلاش وزارت دادگستری آمریکا برای جلوگیری از انتشار کتاب به جرم افشای اسناد محرمانه نه تنها به جایی نرسید بلکه به فروش میلیونی کتاب دامن زد و توانست جان بولتون را به چهره‌ای خبرساز در دنیای سیاست بین‌المللی تبدیل کند.

2- یاد جنگل دور (Snakes, Sunrises, and Shakespeare):

نسخه اصلی این کتاب به زبان انگلیسی در سال 2014 و توسط انتشارات دانشگاه شیکاگو منتشر گردید اما ترجمه این اثر در ایران توسط کاوه فیض‌اللهی به زبان فارسی در سال 1399 به چاپ رسید و توانست با استقبال گسترده مخاطبان ایرانی به فروش قابل توجهی دست پیدا کند. دکتر گوردون هاول اوراینز (Gordon H. Orains) یک پرنده‌شناس و بوم‌شناس آمریکایی است که عمر خود را در رشته پرنده‌شناسی سپری کرده و توانسته در سال 1998 جایزه بوم‌شناس برجسته را از انجمن بوم‌شناسی آمریکا به دست آورد. این استاد بازنشسته دانشگاه واشنگتن بسیاری از نظریه‌های خود در رابطه با زیست‌شناسی تکاملی را در قالب اثری غیردرسی و غیرتخصصی به مخاطبان ارائه کرده است. به باور نویسنده بسیاری از دیدگاه‌های زیبایی‌شناسانه و احساساتی که انسان به موجودات و طبیعت اطراف‌ دارد از رویکردهای تکاملی ناشی شده که گونه انسان در طول هزاران سال بدست آورده است. این کتاب به ما نشان می‌دهد که چگونه عمیق‌ترین عواطف ما از تصمیماتی ناشی شده که اجداد ما در قرن‌ها پیش در ساوانا گرفته‌اند و امروزه همچون میراثی ماندگار به نسل ما رسیده است. این کتاب که توسط فرهنگ نشر نو و با همکاری نشر آسیم به چاپ رسیده برای ماه‌ها در لیست پرفروش‌ترین کتاب‌های بسیاری از کتابفروشی‌های سرتاسر ایران از جمله ساربوک قرار داشته است.

✍نعمت الله فاضلی

🔺این که در مدارس بحران داریم و دانش آموزان خواندن و نوشتن را نمی آموزند و آن هایی که می آموزند نمی توانند از آن چه آموخته اند برای خلاق و بارور کردن ذهن خود استفاده کنند، ریشه در این واقعیت دارد که «ساختار اجتماعی سواد» را نمی شناسیم و آن را به مهارتی شناختی تقلیل می دهیم. این بحران نه تنها در مدرسه بلکه در آموزش عالی هم وجود دارد.

این قطعه‌ای از شعر «بازگشت» فروغ فرخزاد را بخوانید و احساس‌تان را درباره‌اش بنویسید: “پای مرا دوباره به زنجیرها ببند تا فتنه و فریب زجانم نیفکند تا دست آهنین هوس‌های رنگ رنگ بندی دگر دوباره به پایم نیفکند”   شعر دیگری با همچین موضوعی به خاطر دارید که برای‌مان بنویسید؟   نوشته بازگشت اولین بار در وینش | سایت معرفی و نقد کتاب. پدیدار شد.

خب، ابتدا از مقاله‌ای شروع کنیم که برای تحریریه و گروه کودک و نوجوان سایت وینش جرقه‌ای شد برای تهیه این پرونده. مخاطب نوجوان سایت کتاب «شاهزاده سنگی و چند داستان دیگر» که خلاصه‌ای است از قصه‌های هزارویکشب را خوانده و نوشته بود: «[پدرم] گفت این فرهنگ قدیم است. خوب پس من فرهنگ قدیم را دوست ندارم. من به خواندن این جور کتاب‌ها نه تنها علاقه پیدا نکردم ...

جرقه‌ی این میزگرد از یادداشتی زده شد که مها شعبانی از مخاطبین نوجوان سایت وینش نوشت و در وینش منتشر شد. این دخترخانم جوان خلاصه‌ای از قصه‌های هزارویکشب را خوانده بود و در یادداشتش این چالش را مطرح می‌کرد: چرا باید چیزی بخوانم که با مناسبات پذیرفته‌شده‌ی دنیای جدید تا این حد در تضاد است؟
انتقادی که سوالات جدی‌تری را در ذهن مطرح می‌کند. به راستی با مناسبات دنیای قدیم (که بعضاً دیگرستیز، خشن، ضدزن یا نژادپرستانه بوده‌اند) باید چه کنیم؟ بچه‌ها چطور باید با این میراث آشنا شوند؟ اصلاً آشنا شوند؟ برای پاسخ به این سوالات میزگردی [البته آنلاین] تشکیل دادیم با حضور آقای علی‌اصغر سیدآبادی نویسنده و پژوهشگر حوزه کودک و نوجوان و سه نوجوان علاقمند دست به قلم حامد دوازده امامی، مها شعبانی و محمدحسین شیرویه.

****************

مریم محمدخانی: ابتدا یک توضیح اولیه بدهم که چرا این جلسه را تشکیل داده‌ایم. خانم مها شعبانی از مخاطبین نوجوان سایت وینش مطلبی برای وینش فرستادند در مورد کتاب «شاهزاده سنگی و چند داستان دیگر». این کتاب بازنویسی قصه‌های هزارویکشب است. نکته‌ای که توجه مها را جلب کرد، این بود که بعضی نکات این کتاب با مناسبات و ارزش‌های دنیای امروز هماهنگی ندارد. مثلاً این کتاب پر از مفاهیم زن‌ستیزانه است. یا نژادپرستی و دیگرستیزی. سوالش این بود که من چرا باید کتابی را بخوانم که از ارزش‌هایی دفاع می‌کند که در دنیای امروز ما دیگر پذیرفتنی نیست. چه لزومی دارد خواندن این کتاب‌ها؟ اگر مربوط به فرهنگ قدیم ماست من اصلاً این فرهنگ را دوست ندارم. این بود که فکر کردیم جلسه‌ای آنلاین بگذاریم و با کسایی که خودشان مخاطب این کتاب‌ها هستند و نمونه‌هایی از این بازآفرینی‌ها را خوانده‌اند صحبت کنیم و ببینیم آن‌ها چه نظری دارند. بزرگترها و منتقدها و نویسنده‌های کودک و نوجوان اصرار دارند باید به وسیله این متون با این فرهنگ پیوند داشته باشیم، این نسبت چطور باید باشد؟ اول از دوستان نوجوان می‌خواهم درمورد نمونه‌های بازآفرینی که خوانده‌اند صحبت کنند و بعد برسیم به آقای سیدآبادی که من چندسال است این اقبال را داشته‌ام که در پروژه لاک‌پشت پرنده با ایشان همکاری کرده‌ام. ایشان به عنوان نویسنده حوزه کاری گسترده‌ای دارند، هم بازآفرینی و هم بازنویسی دارند مثل بیژن و منیژه یا کتابی مثل قصه‌های شیرین مغزدار که رگه‌هایی از بازآفرینی انتقادی داشت و هم کتاب‌های غیرداستانی نوشته‌اند و از پژوهشگران و منتقدان ادبیات کودک و نوجوان هستند.

محمد شیرویه: نکته‌ اولی که من می‌خواستم بگویم، هر نویسنده یا هنرمندی در یک برهه زمانی دارد چیزی را روایت می‌کند یا می‌آفریند. در یک محیط ایزوله یا خلا قرار نگرفته و جامعه و محیط پیرامونش روی او تاثیر می‌گذارد. ما در فرهنگ گذشته‌مان اعتقاداتی داشته‌ایم و آدم‌ها را در دسته‌بندی‌هایی قرار می‌دادیم و هر دسته نسبت به دیگری برتری یا کاستی‌هایی داشت. به هرحال توی آن دوره‌ای که هنرمند زندگی می‌کرده شرایط جامعه روی او اثر داشته مثلاً در گذشته نگاه زن‌ستیز بوده و هرچه پیش آمدیم خرد انسان افزایش پیدا کرده و توانسته این تفکیک‌های جنسیتی را کنار بگذارد و ادبیات و هنرش هم به همان نسبت تغییر کرده است.

مها شعبانی: بازنویسی کتاب‌ها به این درد می‌خورد که نوجوان‌ها و آدم‌های نسل من با گذشته آشنا بشوند و در عین حال خودشان بخوانند و فقط به خاطر توصیه بزرگترها یا نویسندگان گذشته، چشم‌وگوش بسته و چون این‌ها داستان‌های کشور ما هستند تاییدشان نکنند.

طوطی و بقال

بازنویس: محمدرضا شمس

تصویرگر: امیر شعبانی پور

ناشر: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان

سال چاپ: 1387

از بین تمام کتاب‌های فرانسوی‌ای که در طول قرن گذشته نوشته شده‌اند، شازده‌ کوچولو، اثر آنتوان دو سنت اگزوپری، قطعاً و بدون هیچ شکی، یکی از محبوب‌ترین کتاب‌ها در بیشتر نقاط دنیاست. اما نکته‌ی عجیب ماجرا این است که معانی نهفته در کتاب (هدف، مقصود و ریشه‌های آن) حتی هفتادوپنج سال پس از نگارش هم برای خیلی‌ها شفاف نیست! با نگاهی به نخستین نقدهای پس از انتشار کتاب، متوجه می‌شویم که شازده کوچولو، آن‌چنان هم به عنوان یک اثر خوب و مثال زدنی مورد استقبال قرار نگرفته بود. هر چند این داستان توانست خوانندگان خود را متحیر و شگفت‌زده کند؛ اما از بین منتقدان اولیه، فقط پی.ال.تراورس (P.L. Travers) ابعاد معنایی و اهمیت واقعی آن را درک کرده بود.

البته با گذشت زمان، رای خوانندگان، نتیجه را تغییر داد: یک اثر کلاسیک، یک اثر کلاسیک است. نتیجه تغییر کرد اما موضوع نه! یعنی هنوز هم ریشه‌های کتاب و مضامین اصلی آن در هاله‌ای از ابهام قرار داشت! چندی پیش نمایشگاه گسترده‌ای از آثار اگزوپری در کتابخانه و موزه‌ی Morgan برگزار شد. به همین مناسبت، شازده کوچولو دوباره در کانون توجهات قرار گرفت! واضح است که پس از گذشت این همه سال، هنوز هم سوال اصلی، بدون تغییر باقی مانده است: شازده کوچولو دقیقاً درباره‌ی چیست؟

همه با استخوان‌بندی این داستان آشنا هستند: یک هوانورد در صحرا سقوط می‌کند، ولی هنوز شانسی برای بقا دارد. این هوانورد بدشانس، به ناگاه با یک جوان عجیب و غریب مواجه می‌شود. نه می‌توان گفت او مردی بالغ است؛ و نه می‌توان ادعا کرد که پسری جوان در مقابل هوانورد ظاهر شده. در طول داستان، روشن می‌شود که این فرد در یک سیاره‌ی دوردست زندگی می‌کرده است که غیر از او فقط یک گل سرخ ساکنش بوده است. غریبه‌ای که علاقه‌ی بی‌حدش به گل سرخ را دلیل اصلی سفر طولانیش عنوان می‌کند. ماحصل این سفر، تا لحظه‌ی آشنا شدن با هوانورد، دیدار با یک روباه خردمند، یک فرشته‌ی مرگ و یک مار بود!

سال‌ها طول کشید -و خیلی‌ها این کتاب را خواندند- تا خوانندگان بتوانند درک کنند که این کتاب، روایت‌گر یک داستان جنگی است. نه یک تمثیل جنگی؛ بلکه یک افسانه از جنگ. از میان احساسات اصلی نهفته در سطر سطر کتاب، می‌توان به درگیری، انزوا، ترس و عدم اطمینان اشاره کرد. صد البته که این احساسات ناخوشایند، با کمک عشق و سخن گفتن کاهش می‌یابند. شازده کوچولو به معنای واقعی کلمه، یک داستان جنگی است. همه چیز با شکست عجیب فرانسه، تجربه‌ی ویشی و اشغال ارتباط دارد. حس شرم و آشفتگی پس از ویرانی، اگزوپری را بر آن داشت که ایده‌های انتزاعی را در برابر عشق‌های خاص قرار دهد و یک افسانه خلق کند! این کار او را شاید بتوان یک هماهنگی ناخودآگاه با تجربیاتِ پس از جنگ دیگر شاعران و نویسندگان دانست. در این زمینه می‌توان به جی دی سالینجر اشاره کرد. کسی که کتاب تقدیم به ازمه با عشق و نکبت را نوشت!

حالا دیگر به لطف زندگی‌نامه‌ی درجه یکی که Stacy Schiff نوشته است، از شرایط و چگونگی به تحریر درآمدن شازده کوچولو خبر داریم! ما دیگر می‌دانیم که اگزوپری از اروپا فرار و خود را به یک تبعید ناخواسته و ناخوشایند در آمریکای شمالی محکوم کرد. او این فرانسوی‌ترینِ افسانه‌ها را در منهتن و لانگ آیلند نوشت. جالب است بدانید که فضای کویری کتاب، الهام گرفته از تجربه‌ی اگزوپریِ خلبان در سال 1935 میلادی است. او در آن دوران، تقریباً یک هفته‌ای را در بیابان عربستان گیر افتاده بود. می‌توانید بازتاب خاطرات او از تنهایی بی‌کران، توهمات، ترس از مرگ قریب‌الوقوع و زیبایی پوشاننده‌‌ی کویر را در صفحه صفحه‌ی کتاب مشاهده کنید!

24 اکتبر 1911، فرانتس کافکا در دفتر یادداشت‌های روزانه‌اش قطعه‌ای درباره‌ی وابستگی و عشق ناقص خود به مادرش می‌نویسد، در پایان این قطعه‌ی کوتاه، او وضعیتی به مراتب تراژیک را یادآور می‌شود: «دیروز با خودم فکر می‌کردم که همیشه آن‌طور که مادرم شایسته‌اش بوده و من توانش را داشتم به او عشق نمی‌ورزیدم و علتش هم این‌ست که زبان آلمانی مانع این کار است. مادر یهودی که «Mutter» نیست، وقتی آدم «mutter» خطابش می‌کند جریان یک کمی جنبه خنده‌دار پیدا می‌کند (البته نه در مورد او، چون ما در آلمان هستیم)، ما به یک زن یهودی عنوان یک مادر آلمانی را می‌دهیم، ولی یادمان می‌رود که این تناقض خیلی عمیق در احساسات ریشه می‌دواند، «mutter» برای یهودیان به شیوه‌ی ویژه‌ای آلمانی است، ناخواسته همراه شکوه مسیحی، سردی مسیحی را هم در بر دارد، به همین سبب زن یهودی‌ای که «mutter» نامیده می‌شود نه تنها خنده‌دار می‌شود بلکه بیگانه هم می‌گردد». پاسکال کازانووا در توضیح قطعه‌ی یاد شده متذکر می‌شود، این نوشته به طور شگفت‌انگیزی جایگاه محوری «فقدان زبان مادری»، که برای کافکا زبان اقلیت یهودیان چک- یعنی «زبان ییدیش» است- را در تفکر وی آشکار می‌کند.

کافکا که از یک خانواده‌ی یهودی در چکسلواکی سابق متولد شده بود، جزء اقلیتی از یهودیان پراگ به شمار می‌رفت که زبان و فرهنگ مادری‌شان به «فرهنگ و زبان ییدیش» می‌رسید. زبان ییدیش، زبان اقلیت پراکنده‌ی یهودیان اروپای مرکزی و شرقی است و  شاخه‌‌ای از زیرخانواده‌ی زبان‌های ژرمنی محسوب می‌شود که با الفبای عبری نوشته می‌شد. کافکا زبان مادریش -ییدیش- را بلد نبود و نمی‌توانست با آن بنویسد، اما از طریق یک گروه تئاتر لهستانی که در اواخر 1911 و اوایل 1912 به مدت چند ماه در پراگ به زبان ییدیش نمایشنامه اجرا می‌کردند با جهان فرهنگی آن آشنا شد. کارگردان گروه «ایساک لووی» در آشناکردن کافکا با فرهنگ زبانی ییدیش تاثیر چشمگیری داشت، وی در جایی از یادداشت‌های روزانه‌اش در این باره می‌گوید: «درک من از ادبیات یهودی معاصر [مدیون] لووی است».

کازانووا در کتاب جمهوری جهانی ادبیات یادآور می‌شود که تمامی فعالیت ادبی کافکا را می‌توان ذیل عنوان زبان و فرهنگ ییدیش طبقه‌بندی کرد: «در حقیقت می‌توان کل فعالیت ادبی کافکا را یادبودی به مناسبت عظمت ییدیش، زبان فراموش شده‌ی یهودیان غرب، قلمداد کرد، و آثار او را تمرین و استفاده‌ی مایوسانه از زبان آلمانی دانست» (کازانووا،344:1392)، و باز در ادامه می‌نویسد:«آلمانی زبان «سرقت‌شده»ای بود که کافکا استفاده‌اش را همیشه نامشروع می‌دانست» (همان،345)، اما او به آلمانی می‌نوشت، زیرا که زبان ییدیش را اصلاً بلد نبود. به تعبیر کازانووا داستان‌های کافکا را می‌توان در زمره‌ی عزمی مردم‌شناختی در فرهنگ ییدیش قلمداد، از این رو در داستان‌هایش «حکایت جذب شدن در فرهنگ دیگری»- در این‌جا آلمانی- را برای هم‌قومانش به زبان آلمانی نوشت و تراژدی استحاله شدگی و مسخ‌شد‌گی خود و آن‌ها را روایت و محکوم کرد.

در 4 دقیقه بخوانید وسواس یکی از آن اختلالاتی است که می‌تواند تمام جنبه‌های مختلف زندگی انسان را تحت تاثیر قرار بدهد. ممکن است با شنیدن کلمه وسواس ناخودآگاه به یاد تمیزی و شستشوی بیش از حد دست‌ها بیفتیم اما این اختلال بسیار وسیع‌تر از صرف اهمیت دادن به تمیزی است. وسواس می‌تواند به دو شکل فکری و عملی…

نوشته معرفی کتاب هایی درباره وسواس اولین بار در وبلاگ طاقچه. پدیدار شد.

استارت آپ چیست؟ چگونه استارت آپ تاسیس کنیم؟ رازهای موفقیت برترین استارت آپ های جهان چیست؟ چگونه بهترین استارت آپ های ایرانی، میلیاردر شدند؟ اکو سیستم بقا در استارت آپ ها چگونه است؟ چرا استارت آپ ها شکست می خورند؟ جذب سرمایه گذار برای استارت آپ ها چگونه است؟ فرق شتاب دهنده ها با فریلنسرها چیست؟ قواعد همکاری با کراد فاندرها چیست؟ علاوه بر این سوالات ...