روشنایی، رمان گمشده ساراماگو

خوزه ساراماگو سال ۱۹۵۳ دست‌نوشته کتاب «روشنایی» را برای ناشر فرستاد. اما هیچ وقت جوابی از جانب آنها نشنید. این بی‌توجهی به اثر، نویسنده جوان را وارد برهه‌ای از سکوت کرد.

همسرش روایت می‌کند که او هرگز دست‌نوشته را بازخوانی نکرد. فقط گفت که «تا وقتی که زنده‌ام چاپ نخواهد شد.» اما او هرگز در مورد اینکه بعد از مرگش با این دست‌نوشته‌ چکار کنند حرفی نزد.

ساراماگو سال ۱۹۹۸ نوبل ادبیات را به دست آورد. او ژوئن سال ۲۰۱۰ در سن ۸۷ سالگی، صبح یک روز جمعه، وقتی مشغول صبحانه خوردن و گفت‌وگو با همسرش و پیلار دل‌ریو، مترجم آثارش بود درگذشت. روشنایی که عنوان رمان گمشده ساراماگو را دریافت کرده‌بود، اکتبر سال ۲۰۱۱ منتشر شد.

مثل دیگر آثار ساراماگو «روشنایی» نیز داستان آدم‌هاست. گروهی از آدم‌ها با پیشینه و خواسته‌های مختلف در زمانی یکسان گرد هم می‌آیند. داستان در لیسبون سال‌های ۱۹۵۰ در یک ساختمان ۶ طبقه با پانزده ساکن آن جریان دارد. ساکنین اغلب قشر کارمند و کارگر جامعه آن زمان را تشکیل می‌دهند و که روزگار سخت و شکننده‌ای را باید مدیریت کنند. سیلوستر و ماریانا نیز زوج دیگری در ساختمان هستند که مشکل اقتصادی جدی دارند. آنها قصد دارند بخشی از خانه را مردی مجرد اجاره دهند. به این ترتیب ابل نیز به ساکنین ساختمان اضافه می‌شود و داستان سمت و سوی پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. از آنجا که ابل، مرد جوان کتاب نزدیک به ۳۰ سال سن دارد، می‌توان آن را شمایلی از خود ساراماگو در اوایل نویسندگی دانست که در کتاب گنجانده شده‌است.