دینامیتی به نام نیچه

شاید اگر نیمی از توجهی که نیچه بعد از مرگش دریافت کرد در زمان حیاتش به دست می‌آورد این چنین کارش به جنون نمی‌کشید.

پیش از آنکه حرف حساب نیچه و فلسفه‌اش مشخص شود، او فردی عاصی، خطرناک و غیرقابل درک به حساب می‌آمد. چرا که شخصیت و فلسفه‌اش با حواشی زندگی و شایعات حول آن احاطه شده‌بود. اما به مرور همه این‌ها کنار زده‌شد چون خواهرش تلاش کرد تا آثار و نوشته‌هایش منتشر شود.

قوانین نانوشته‌ای درباره نوشتن زندگی‌نامه درگذشتگان در دوران مدرن وجود دارد که به جای تولد و مرگ، بهتر آن است با حادثه‌ای عجیب از زندگی آن فرد شروع شود و به مرور قصه زندگی‌اش همچون فرش رج به رج پیش برود و بافته شود.

اما پریدو، که نویسنده دو زندگی نامه دیگر درباره ادوارد مونک و استریندبرگ هم هست، زندگی‌نامه نیچه را با نامه‌ای که نیچه در سن ۲۴ سالگی برای دوستش نوشته آغاز می‌کند و این می‌تواند یک شروع غیرمعمولی برای زندگی‌نامه‌ای پر کشش باشد. چرا که این نامه‌ها، برخلاف انتظار، وجه دیگری از شخصیتی را نشان می‌دهد که دوستانی دارد، با آنها معاشرت می‌کند و حتی برخلاف باور عموم، فردی شوخ طبع است، می‌خندد و می‌خنداند.

در ادامه نامه، عشق نیچه به موسیقی و ارادتش به ریشارد واگنر، آهنگساز مشهور نمایان می‌شود.

«در این خلال، با او گفت‌وگویی طولانی درباره شوپنهاور داشتم؛ می‌فهمی که چقدر از شنیدن حرف‌های بی‌نهایت پرشورش درباره شوپنهاور لذت بردم، از اینکه چقدر وام‌دار اوست و چطور شوپنهاور تنها فیلسوفی است که ذات موسیقی را درک کرده‌است.»

این ارادت که با علاقه مشترک فیلسوف و آهنگساز به شوپنهاور و فلسفه اش پا گرفت، با پیدا شدن عشقی میان کوزیما، همسر واگنر و نیچه وارد ماجراهای جدیدی می‌شود.

در کتاب حتی صحبت‌ها و حقیقت ماجرا درباره بیماری سیفلیس و تاثیر آن بر افکار نیچه مورد توجه قرار گرفته‌است. اگر بحث ابتلای نیچه به سیفلیس در نتیجه ارتباطات خاصش درست بود او می بایست علائمی از خود نشان می‌داد و بعد از دو سال می‌مرد.

اما یازده‌سال بعد از آن ماجرا هم زندگی کرد. همین مورد و نشانه‌های نوع خاص بیماری پدرش، نشان می‌دهد که نیچه قربانی نوعی تومور، یا به تشخیص آن زمان، بیماری نرم‌شدگی مغز بود که به مرور بر قوه بینایی، گفتار و زندگی‌اش تاثیر گذاشت.

اگر به زندگی‌نامه علاقه دارید، نوشته‌ زیر را بخوانید.