پرسش این است که اگر ایران، زودتر از کشورهای تازه توسعه ‌یافته‌ ی؛ چین، هند، ترکیه، کره جنوبی، مالزی، سنگاپور به فرایند برنامه‌ ریزی برای توسعه وارد شد، پس چرا از همه‌ی آن‌ها عقب‌تر مانده است؟ به سخن دیگر، چرا پس‌از ۷۰ سال برنامه‌ریزی و اجرای ۱۱ برنامه‌ی میان‌ مدت و ۵۰ سال حضور در عرصه‌ ی آمایش سرزمین، خروجی نظام برنامه ‌ریزی چیزی نیست، جز اقتصادی تک‌ محصولی بر پایه‌ ی فروش نفت خام، رکود تولید، اقتصاد رانتی غیرمولد، قاچاق بی ‌رویه، عدم تعادل و نابرابری‌های گسترده‌ی اجتماعی، فقر گسترده، غلبه‌ی انواع بحران‌های زیست ‌محیطی، مهاجرت روستاییان و حاشیه ‌نشین‌ها و سرانجام زوال، فرسودگی و از هم‌گسیختگی جامعه. در حالی‌که نمی‌توان توسعه ‌نیافتگی را معلول نبود منابع و امکانات یا محصول بی‌پولی، نبود برنامه و کم‌بود نخبگان و خبرگان و کارشناسان دل‌سوز دانست. کمااین‌که در دوره‌های تاریخی بعد از انقلاب، پول‌های بسیاری نصیب کشور شده که در هزارتوی بوروکراسی ناکارآمد، دود شد و به هوا رفت