انتشارات فرزانگان دانشگاه ناشر تخصصی کتب دانشگاهی به شماره مجوز 13558 در استان تهران تاسیس شد و هم اکنون جز یکی از فعال ترین ناشران در زمینه کتب دانشگاهی می باشد. این انتشارات از تمامی نویسندگان و پژوهشگران عزیز جهت چاپ و انتشار کتب خویش فراخوان همکاری صادر نموده است و بدین واسطه از تمامی نویسندگان و مولفان دعوت به همکاری به عمل می آورد. تبدیل پایان نامه به کتاب با شرایط ویژه و حمایت مالی خاص(( برای برخی  کتب با موضوع کاربردی )) انجام می شود.

جهت مشاوره در تالیف و نگارش کتب با واحد پژوهش موسسه تماس بگیرید 02144441784 و 02144441764

تماس خارج از وقت اداری و روزهای تعطیل

09196748645و 09100636002و09196748625

جهت آشنایی با این کتاب به شرح زیر می باشد :

فهرست، پیشگفتار و مقدمه کتاب حاضر بدین شرح است:

فهرست مطالب

پیشگفتار 12

فصل اول

کلیات و مفاهیم.. 16

بخش اول: بررسی و شناخت بزه دیده 18

بخش دوم: رابطه بین بزه دیده و بزهکار 22

بخش سوم: حدود و ثغور بزه دیدگی و آزاردیدگی.. 24

بخش چهارم: گذری تاریخی بر بزه دیده شناسی.. 27

بخش پنجم: تئوری های مطروحه در راستای بزه دیدگی.. 32

فصل دوم

بررسی و شناخت مبانی سالمند آزاری... 38

بخش اول: مفهوم و معنای واژه سالمند. 40

بخش دوم: مفهوم سالمند درحقوق وجرم شناسی.. 41

بند اول: مفهوم سالمند درحقوق.. 41

بند دوم: مفهوم سالمند درجرم شناسی.. 43

بخش سوم: برنامه‌های سازمان های بین‌المللی و منطقه ای درخصوص سالمندان.. 45

بخش چهارم: جمعیت تقریبی سالمندان درایران و جهان (1385-1335) 53

فصل سوم

 جنبه‌های سالمندآزاری در راستای حمایت ازسالمندان.. 56

بخش اول: معرفی انواع گوناگون سالمند آزاری.. 58

بند اول: بزه دیدگی ( آزاردیدگی ) سالمندان برحسب ماهیت... 58

گفتار اول: تعرض جسمی(ضرب وجرح وحبس غیرقانونی) 58

گفتار دوم: تعرض روحی- روانی.. 62

گفتار سوم: سوءاستفاده مالی.. 65

گفتار چهارم: تعرض اجتماعی.. 68

گفتار پنجم: تعرض جنسی.. 70

گفتار ششم: تعرض پزشکی.. 72

بند دوم: بزه دیدگی (آزاردیدگی)سالمندان برحسب خاستگاه 75

گفتار اول: بی توجهی یا غفلت... 75

گفتار دوم: تعرض خانگی.. 77

گفتار سوم: تعرض مؤسسه ای.. 78

گفتار چهارم: نقض آزادیهای مدنی.. 79

گفتار پنجم: تغییر نگرش... 80

بخش دوم: گونه شناسی از سالمندان و لزوم حمایت قانونی از قشر سالمند. 82

بند اول: حمایت کیفری.. 82

گفتار اول: حمایت کیفری ساده: 82

گفتار دوم: حمایت کیفری تشدیدی.. 83

گفتار سوم: حمایت کیفری ویژه یا افتراقی.. 84

گفتار چهارم: حمایت کیفری دنباله دار 85

بند دوم: حمایت مالی از سالمندان جامعه. 85

بند سوم: حمایت پزشکی از سالمندان.. 87

بند چهارم: لزوم حمایت عاطفی وحیثیتی از سالمندان.. 88

بند پنجم: حمایت حقوقی از سالمندان بهعنولن یک لازمه ضروری.. 89

بند ششم: حمایت اجتماعی (یک الگوی فراگیر ومطلوب حمایتی) 92

بخش سوم:حمایت های کیفری و جزایی قانون گذار درخصوص سالمندآزاری.. 93

بند اول: آزاردیدگی ناشی از جرایم علیه تمامیت جسمانی.. 93

گفتار اول: آزاردیدگی ناشی ازجرم قتل.. 93

گفتار دوم: آزاردیدگی ناشی ازجرم ضرب وجرح عمدی یاقطع عضو. 95

گفتار سوم: آزاردیدگی ناشی از رها کردن سالمندان.. 96

بند دوم: آزاردیدگی ناشی ازجرایم علیه تمامیت روانی ومعنوی.. 97

گفتار اول: آزاردیدگی ناشی ازجرایم مرتبط با موادمخدر 97

گفتار دوم: آزاردیدگی ناشی ازتوهین وفحاشی.. 98

بند سوم: آزاردیدگی ناشی ازجرایم علیه تمامیت جسمانی وروانی.. 100

گفتار اول: آزاردیدگی ناشی ازتعرض جنسی.. 100

گفتار دوم: آزاردیدگی ناشی ازآدم ربائی وتوقیف غیرقانونی.. 101

گفتار سوم: آزاردیدگی ناشی ازشکنجه. 102

بند چهارم: آزاردیدگی ناشی ازجرائم علیه اموال ومالکیت... 103

گفتار اول: آزاردیدگی ناشی ازسرقت... 103

گفتار دوم: آزاردیدگی ناشی ازجرایم کیف قاپی وجیب بری.. 105

گفتار سوم: آزاردیدگی ناشی ازجرائم سوء استفاده مالی وکلاهبر داری.. 106

بخش چهارم: حمایت کیفری از سالمندان در عرصه های بین‌المللی.. 108

بند اول: اسناد جهانی.. 108

گفتار اول: اعلامیه جهانی حقوق بشر. 108

گفتار دوم: طرح بین‌المللی اقدام درمورد سالخوردگان.. 110

گفتار سوم: اعلامیه اصول بنیادی عدالت برای بزه دیدگان وقربانیان سوء استفاده ازقدرت.. 110

گفتار چهارم: بیانیه اجلاس سران ملل متحد. 111

بند دوم: اسناد منطقه ای.. 112

گفتار اول: کنوانسیون‌های حقوق بشر. 112

گفتار دوم: اعلامیه اسلامی حقوق بشر. 113

منابع و مآخذ.. 117

پیشگفتار

سالمندی مرحله حساس و متاسفانه پایانی زندگی است. سالمندان برای داشتن یک زندگی سالم بدون نگرانی و اضطراب نیاز به مراقبت و آرامش دارند. عدم آگاهی از تغییر الگوهای رفتاری سالمندان در خانه متاسفانه منجر به سوء استفاده از آنها توسط اقوام و آشنایان می شود. سالمندی به عمر نزدیک به ، یا بالاتر از، میانگین طول عمر بشر اشاره دارد و بنابراین بخش پایانی چرخه حیات انسان است . افراد سالمند قابلیت‌های تجدید قوای محدودی دارند و بیش از دیگر بزرگسالان در معرض بیماری ، سندرمها و کسالت هستند . سالمندی را ، بطور قراردادی ، مترادف با شروع سن 65 سالگی می دانند . سالمندان آرزوی زندگی با سلامتی، عزت، استقلال اقتصادی و در نهایت مرگی آرام دارند. آنها مشتاق مراقبت، عشق و محبت هستند. درک نیازها و نگرانی های آنها، سلامت آنها را تضمین می کند. حمایت عاطفی از بزرگترها آنها را شاد نگه می دارد، که به ناچار راه ایده آل برای داشتن یک زندگی سالم است. اما برای بسیاری از افراد، مراقبت و توجه به سالمندان به دلیل اولویت های کاری امکان پذیر نیست. یکی از موضوعاتی که در دوران سالمندی مطرح می شود، آزار و اذیت ایشان از سوی فرزندان و یا مسئولین نگهداری در آسایشگاه ها می باشد. سالمند آزاری به مفهوم رفتاری است که از شخص یا اشخاص مراقب سالمند به شکل خود آگاه یا ناخود آگاه سر می زند، که باعث افت کیفیت زندگی فرد سالمند می شود. مصرف بیش از حد دارو یا کمبود آن، مراقبت نکردن از زخم های بدن فرد سالخورده، عدم مصرف غذای سالم و ویتامین همچنین عدم رسیدگی به بهداشت فردی و روحی از جمله موارد سالمند آزاری است.  آزار رسانی به سالمندان می تواند منجر به صدمات جسمی مانند خراش و کوفتگی های جزئی تا شکستگی های استخوانی شود و آسیب های جبران ناپذیری را به سالمندان وارد کند. همچنین اگر این آسیب ها عاطفی و روانی باشند منجر به افسردگی اضطراب خواهد شد. حتی صدمات نسبتا جزئی می تواند باعث آسیب های جدی و مرگ شود. یک مطالعه ۱۳ ساله نشان می دهد احتمال مرگ زودرس قربانیان سالمند آزاری دو برابر بیشتر از سالمندان دیگر است. شاید اینطور به نظر نیاید اما متاسفانه در زندگی های مشترک هم احتمال خطر سالمند آزاری وجود دارد. هنوز مشخص نیست که چه کسی مرتکب آزار می شود، همسر فرد یا فرزندان؟ وابستگی فرد قربانی به سالمند آزار، خطر سوء استفاده را که معمولا مالی است را افزایش می دهد. در بعضی موارد سابقه طولانی روابط خانوادگی ضعیف هم می تواند فشار روانی هنگام مراقبت از فرد سالمند را بیشتر کند. هرچه تعداد بیشتری از زنان وارد دنیای کار می شوند فرصت کمتری برای نگهداری از سالمندان دارند، بنابراین مراقبت از افراد مسن فشار بیشتری به آن ها وارد کرده و امکان سالمند آزاری را افزایش می دهد. فعالیت هایی که عمدتا در کشورهای با درآمد بالا برای جلوگیری از سالمندآزاری صورت گرفته است عبارت اند از:

۱- کمپین های عمومی و حرفه ای برای افزایش آگاهی جامعه.

۲- غربالگری قربانی ها و آزاردهنده های احتمالی.

۳- برنامه های ویژه در مدارس

۴- برنامه های پشتیبانی از ارائه دهنده های خدمات نگهداری ( مثل نحوه مدیریت استرس)

۵- سیاست های مراقبت در اقامتگاه های مخصوص برای تعریف و ارتقاء استانداردهای مراقبت.

۶- آموزش پرستاران و ارائه دهنده های خدمات نگهداری برای نگهداری افراد دارای آلزایمر.

جهت جلوگیری از سو استفاده های احتمالی در آینده، برنامه های مداخله ای زیر در اغلب کشورها اجرا می شوند:

۱- گزارش های اجباری سالمند آزاری به مراجع.

۲- گروه های خودیاری.

۳- برنامه های روانشناسی برای مرتکبین سالمند آزاری.

۴- خانه های امن و پناهگاه های اضطراری.

۵- مشاوره تلفنی برای افزایش آگاهی.

در حال حاضر میزان تاثیرگذاری اغلب موارد ذکر شده محدود است. اما مشاوره های روانی پرستار (سالمنددار) و حمایت های آن بعد از مرتکب شدن به سالمندآزاری سبب کاهش انجام مجدد سالمند آزاری شده است. همچنین برنامه های آموزشی در مدارس و حمایت های پرستاران و سالمندداران سبب افزایش آگاهی سالمندداران و پرستاران فعال در این حوزه شده است. به هرحال باید به یاد داشت و توجه کنیم چنانچه توانایی مراقبت از سالمند خود را نداریم، بهتر است قبل از آسیب رساندن به سلامت جسم و روان او، از گزینه خانه سالمندان استفاده کنیم. مراکزی که در آن‌ها نگهداری از سالمندان توسط افراد حرفه‌ای انجام می‌شود، راهکار مناسبی است که از بروز رفتارهای نادرست همچون خشونت فیزیکی یا کلامی با قهرمان‌های زندگی جلوگیری می‌کند. اگر حس می‌کنیم به سالمند مراقبت با کیفیتی ارائه نمی‌شود یا با او بد رفتاری می‌شود، مهم است که در این باره با مراقب یا در شرایط حادتر با سازمان‌های ناظر صحبت کنیم چرا که هر فردی صرف نظر از سن و توانایی ذهنی، سزاوار زندگی توام با آرامش و امنیت است.