این کتاب از جمله کتب پژوهشی و تحقیقاتی از انتشارات قانون یار به مدیر مسئولی دکتر بهنام اسدی به شماره مجوز 12161 (استان تهران) می باشد. مطالعه این کتاب به تمامی اساتید، حقوقدانان، قضات، وکلا و دانشجویان رشته حقوق پیشنهاد می گردد.همچنین استفاده از این کتاب برای انجام امور تحقیقاتی همچون نگارش مقاله، پایان نامه و رساله دکتری مفید و کارساز می باشد. انتشارات قانون یار از شما عزیزان جهت چاپ آثار علمی و انتشار کتب خویش در این انتشارات دعوت به عمل می آورد. تبدیل پایان نامه به کتاب با شرایط خاص و ویژه انجام می گردد. 02166979519 و 02166979526 تماس با مشاور 09100636002 ((با قانون یار رتبه تک رقمی بیار))

فهرست، پیشگفتار و مقدمه کتاب حاضر بدین شرح است:

فهرست مطالب

پیشگفتار. 12

مقدمه. 16

بخش اول

بررسی و شناخت ماهیت و چیستی قرارداد حمل و نقل و قانون حاکم بر این قرارداد. 18

گفتار اول: بررسی و شناخت قرارداد حمل و نقل.. 18

بند اول: تعريف قرارداد حمل و نقل.. 18

گفتار دوم: ماهيت حقوقي قرارداد حمل و نقل از حيث لزوم يا جواز آن.. 24

گفتار سوم: وجوه افتراق عقد وکالت با قرارداد حمل و نقل.. 26

گفتار چهارم: موضوع قرارداد حمل و نقل و قلمرو آن.. 28

گفتار پنجم: بررسی آثار حقوقی توافقات ابتدایي بين فرستنده و گيرنده کالا در قرارداد حمل و نقل.. 31

بند اول: تعريف متصدي حمل و نقل.. 33

بند دوم: تعريف فرستنده کالا.. 33

بند سوم: تعريف گيرنده کالا.. 34

بند چهارم: ضابطه تميز گيرنده کالا از ديگران.. 35

گفتار ششم: نگاهی اجمالی به قانون حاکم بر قرارداد حمل و نقل.. 35

بند اول: حقوق گيرنده کالا در برابر ارسال کننده کالا (فرستنده). 36

بند دوم: حق دريافت کالا از سوي فرستنده کالا مطابق با قرارداد. 36

بند سوم: مطابقت کالا با نمونه و مدل.. 44

بند چهارم: بسته بندي و ظرف بندي مناسب کالاها 45

بند پنجم: شرايط مسئوليت بايع (فرستنده) در صورت عدم مطابقت کالا.. 48

بند ششم: حق دريافت اطلاعات لازم از فرستنده کالاها 54

بند هفتم: تنظيم بارنامه و فراهم آوردن زمينه ارسال آن به سوي گيرنده کالا.. 55

بخش دوم

حدود مسئولیت و وظایف متصدی حمل و نقل کالا با مداقه در تکالیف قانونی وی... 56

گفتار اول: تعريف و ماهيت حقوقي بارنامه و ارزش آن.. 56

گفتار دوم: ماهيت حقوقي مسئوليت متصدي حمل ونقل در برابر گيرنده کالا.. 58

بند اول: مسئوليت مبتني بر خطر. 60

بند دوم: مسئوليت مبتني بر خطا «تقصير». 60

بند سوم: فرض تقصير متصدي حمل و نقل.. 61

گفتار سوم: نگاهی اجمالی به صحت و درستی شروط تحديد کننده مسئوليت... 62

بند اول: شرط عدم مسئوليت در قرارداد حمل و نقل.. 64

بند دوم: شرط عدم مسئوليت نسبي.. 65

بند سوم: آثار اين گونه شروط در روابط طرفين قرارداد حمل و نقل.. 66

گفتار چهارم: حق ارائه دستورات لازم در مورد حمل و نقل کالا و نحوه آن.. 67

بند اول: حق اطلاع از فروش مال التجاره توسط متصدي حمل و نقل در صورت جواز بيع.. 68

بند دوم: حق درخواست خسارت در صورت تلف يا گم شدن کالاهاي بازرگاني.. 69

بند سوم: حق درخواست خسارت ناشي از عدم النفع.. 71

بند چهارم: حق مطالبه خسارت ناشي از تاخير تسليم.. 72

بند پنجم: حق تقاضاي جبران خسارت ناشي از نقصان کالاهاي بازرگاني.. 72

بند ششم: حق مطالبه ميزان خسارت بحري (آواري). 73

بند هفتم: حق تقاضاي خسارات ناشي از عيوب عدل بندي (بسته بندي). 73

بند هشتم: حق جبران خسارت ناشي از حوادث در حين حمل و نقل.. 74

بند نهم: حق رجوع گيرنده کالا به حمل و نقل کننده فرعي.. 75

بند دهم: حق تقاضاي تسليم کالاهاي بازرگاني از سوي گيرنده کالا و ضمانت اجراي عدم تسليم کالاهاي بازرگاني به گيرنده کالا   76

بند یازدهم: حق آگاهي از وصول کالاهاي بازرگاني.. 77

بند دوازدهم: حق قبول مقيد بار از سوي گيرنده کالا.. 77

بند سیزدهم: حق مطالبه خسارات غير ظاهر. 78

بند چهاردهم: حق تقاضاي جبران خسارت ناشي از تدليس متصدي حمل و نقل.. 79

بند پانزدهم: حق تقاضاي جبران خسارت ناشي از تقصير عمده يا تقصير سنگين متصدي حمل و نقل   80

بند شانزدهم: حق تقاضاي جبران خسارات ناشي از تلف جزيي و کاهش ارزش.... 82

گفتار پنجم: تکاليف گيرنده در مقابل فرستنده کالا و متصدی حمل و نقل.. 82

بند اول: عمل به تعهدات قراردادي ميان دو طرف... 82

بند دوم: تکاليف گيرنده کالا در مقابل متصدي حمل و نقل.. 83

ضمائم.. 94

منابع و مآخذ.. 108

پیشگفتار

امــروزه با توجه به گستــرش و اهمیت روز افزون مبادلات و معاملات بازرگانی، قــراردادهای حمل ونقل کالا اهمیت بیشتری یافته اند این موضوع از نگاه قانون گذار کشورمان نیز پوشیده نمانده و در بخش هشتم از قانون تجارت مواد ۳۷۷ تا ۳۹۴ به این امر می پردازد گيرنده کالا به عنوان شخصي که مجاز به دريافت کالاها وفق قرارداد و نقل مي باشد، بعنوان يکي از متاثران از قرارداد حمـل و نقــل با وجـود آنکـه در رابطــه با قرارداد حمل و نقل شخـص ثالثي تلقــي مي گردد که مطابق اصل نسبي بودن قراردادها مي بايست از هرگونه تکليف و تعهدي مبرا باشد، بنا بر طبق قانون داراي حقوق و تکاليف متعددي گرديده است. حقوق وي که به حکم قانون از قرارداد حمل و نقل ناشي مي گردد به ترتيب در مقابل فرستنده کالا و متصدي حمل و نقل قابل استيفا است از طرف ديگر گيرنده کالا در مقابل هر يک از آنها نيز بايد بار تکاليف مقرر قانوني را نيز بر دوش بکشــد. بررسـي مـوارد فوق در قانون تجارت خود به خود تطبيق با پيش نويس لايحه اصلاحي را ايجــاب نموده است و به ناگزير پاي عناصري از حقوق آن نيــز به ميــان آمـده اســت و عناصـر کليدي چــون قـرارداد حمل و نقل، گيرنده کالا، شــرط عدم مسئوليت، ماهيــت و آثار آن، مباني و مسئوليــت متصدي حمــل و نقل در مقابل گيرنده کالا و فرستنده را در اين کتاب مورد بررسي قرار می دهیم. قرارداد حمل و نقل در قانون مدنی نوعی اجاره اشخاص تلقی شده و در ماده ۵۱۶ به این موضوع پرداخته شده و بیان می دارد تعهدات متصدیان حمل و نقل اعم از از اینکه از راه خشکی یا آب و هوا باشد، برای حفاظت و نگهداری اشیایی که به آنها سپرده می‌شود، همان است که برای امانت‌داران مقرر است. بنابراین در صورت تفریط یا تعدی، مسئول تلف یا ضایع شدن اشیایی خواهند بود که برای حمل به آنها داده می‌شود و این مسئولیت از تاریخ تحویل اشیا به آنان است. قانون تجارت از این نوع قرارداد (قرارداد حمل و نقل) تعریف خاصی ارائه نمی دهد اما می توان گفت، قرارداد حمل و نقل پیمانی است که به موجب آن، شخصی که متصدی حمل و نقل نامیده می‌شود، در برابر دیگری تعهد می‌کند که در مقابل اجرت، اشخاص یا کالاها را با شرایط معین و با وسیله معینی از محلی به محل دیگر حمل کند. در هر قرارداد سه طرف قرار دارند:

• ارسال کننده کالا
• متصدی حمل و نقل
• دریافت کننده کالا یا مرسل الیه

وظایف متصدی به طورکلی به قرار زیر می باشد:

الف) حفظ مال التجاره یا کالای امانت داده شده: زمانی که کالای خود را به بنگاه حمل و نقل یا باربری می سپارید، متصدی حمل و نقل متعهد می شود که کالای مورد نظر را سالم به مقصد برساند ودر این خصوص مسئول جبران تمام خساراتی خواهد بود که ممکن است به شما وارد گردد؛ (البته باید توجه داشت که بعضی امور هستند که متصدی را از مسئولیت مبرا می کنند که در فصول این کتاب توضیـح داده خواهد شد) ماده ۳۸۸ در این خصــوص مقــرر می دارد: ” متصدی حمل و نقل مسئول حوادث و تقصیراتی اســت که در مدت حمل و نقل واقع شده اعم از اینکه خود مباشرت به حمل و نقل‌کرده و یا حمل و نقل‌کننده دیگری را مأمور کرده باشد بدیهی است که در صورت اخیر حق رجوع او به متصدی حمل و نقلی که از جانب او مأمور‌شده محفوظ است.” برای مثال یک شرکت باربری، بار شما را جهت ارسال به یکی از راننده های خود تحویل می دهد؛ در این خصوص شما برای گرفتن خسارت خود می توانید هم از شرکت باربری شکایت نمایید و هم شخص راننده و در صورت جبران خسارت توسط شرکت باربری، ایشان می تواند به راننده خاطی مراجعه نماید. متصدی حمل و نقل به نوعی امین ارسال کننده محسوب می شود؛ در صورتی که بار را به مقصد برساند اما دریافت کننده آن را قبول نکند یا مخارج حمل را نپردازد، طبق ماده ۳۸۴ قانون تجارت متصدی می بایست این امر را فورا به اطلاع ارسال کننده برساند و کالا را موقتا به صورت امانت در دست خود یا هر شخص دیگری نگه دارد.